ㄊsienie, 造sienie plackowate

Nasi lekarze zajmuj si leczeniem 造sienia od ponad dwudziestu lat, ale odk康, jest mo磧iwe, wykonanie w Polsce Tkankowej Analizy Pierwiastk闚, to leczenie jest znacznie skuteczniejsze.

W這sy spe軟iaj obecnie u cz這wieka przede wszystkim funkcj ozdobn. Tym bardziej wszelkie schorzenia prowadz帷e do ich zmiany wygl康u i liczby s odbierane jako ogromny defekt.

Najcz瘰tszy, praktyczny problem stanowi ich wypadanie-造sienie.

Nale篡 przypomnie specyfik wzrostu w這s闚 u ludzi. U cz這wieka poszczeg鏊ne w這sy rosn w odr瑿nym rytmie, zwanym cyklem w這sowym. Na cykl w這sowy sk豉daj si: faza wzrostu w這sa-anagen (kilkana軼ie lat), faza przej軼iowa-katagen (kikana軼ie dni), faza spoczynkowa-telogen (kilka miesi璚y). W warunkach zdrowia na ow這sionej sk鏎ze g這wy cz這wieka oko這 85% w這s闚 jest w fazie wzrostu, oko這 1% w fazie przej軼iowej i 10-15% w fazie spoczynkowej.

ㄊsienie mo瞠 mie charakter trwa造-bliznowaciej帷y lub przej軼iowy, odwracalny. Ponadto mo瞠 by rozlane, uog鏊nione lub ograniczone do r騜nej wielko軼i ognisk. Najcz窷ciej spotykane postaci 造sienia u ludzi to 造sienie zale積e od androgen闚, przewlek貫 造sienie telogenowe-zale積e od r騜norodnych czynnik闚 oraz 造sienie plackowate.



ΧSIENIE ANDROGENOWE

Jest to najcz瘰tsza posta 造sienia u doros造ch.

EPIDEMIOLOGIA

ㄊsienie androgenowe wyst瘼uje zar闚no u m篹czyzn (w r騜nym nasileniu mniej wi璚ej u 80%), jak i u kobiet (ok. 60% przed 60r..). Jest to w豉軼iwie zjawisko fizjologiczne.

ETIOPATOGENEZA

W 造sieniu tym dochodzi do miniaturyzacji mieszk闚 w這sowych, w nast瘼stwie czego w這sy d逝gie ulegaj scie鎍zeniu i przekszta販eniu we w這sy mieszkowe.

Zjawisko to uwarunkowane jest genetycznie (dziedziczenie prawdopodobnie wielogenowe o zmiennym stopniu penetracji lub autosomalnie dominuj帷e). Zmiany w mieszku w這sowym s zale積e od g堯wnego metabolitu testosteronu-dwuhydrotestosteronu (DHT). DHT powstaje na skutek tkankowej przemiany testosteronu przy udziale enzymu 5-alfa reduktazy. W mieszkach w這sowych wyst瘼uje g堯wnie podtyp II 5-alfa reduktazy. Dzia豉nie DHT na kom鏎ki docelowe zale積e jest od obecno軼i receptor闚 androgenowych w j康rach kom鏎ek mieszk闚 w這sowych. Wra磧iwo嗆 na dzia豉nie androgen闚 jest r騜na w poszczeg鏊nych okolicach cia豉. Najbardziej wra磧iwe s mieszki w這sowe w okolicy czo這wej, najmniej w obr瑿ie rz瘰 i w okolicy potylicznej.

Rzadsze wyst瘼owanie i na og馧 mniejsze nasilenie 造sienia androgenowego u kobiet wynika z fizjologicznie mniejszych st篹e kr捫帷ych androgen闚, mniejszej liczby receptor闚, mniejszej aktywno軼i 5-alfa reduktazy typu II, a tak瞠 dzia豉nia aromatazy przekszta販aj帷ej testosteron w estradiol.

OBRAZ KLINICZNY

Wyr騜nia si dwa typy 造sienia androgenowego: m瘰ki i 瞠雟ki. Najlepiej znany typ m瘰ki charakteryzuje si 造sieniem k徠owym i szczytowym. Wyr騜nia si VII okres闚 tego 造sienia, w zale積o軼i od stopnia jego nasilenia: w okresie VII obecne s tylko w這sy na obwodzie g這wy.

Najcz瘰tsz postaci 造sienia androgenowego 瞠雟kiego jest 造sienie rozlane, polegaj帷e na r闚nomiernym przerzedzeniu w這s闚 w obr瑿ie g鏎nej powierzchni g這wy (okolicy ciemieniowo-szczytowej). Mo瞠 jednak wyst徙i r闚nie 造sienie analogiczne do typu m瘰kiego. U kobiet w przeciwie雟twie do m篹czyzn z regu造 nie dochodzi do ca趾owitej utraty w這s闚 w danej okolicy.

PRZEBIEG

ㄊsienie u m篹czyzn mo瞠 rozpocz望 si ju po okresie dojrzewania, nast瘼nie zatrzyma w okre郵onym stadium (co wydaje si by uwarunkowane genetycznie). Wydaje si, 瞠 造sienie androgenowe mo瞠 by nasilane przez wsp馧istniej帷e 這jotokowe zapalenie sk鏎y. Pierwsze objawy 造sienia androgenowego u kobiet mog by zauwa瘸lne w m這do軼i, z tym 瞠 na og馧 ok. 10 lat p騧niej ni u m篹czyzn.

BADANIA DIAGNOSTYCZNE

W przypadkach w徠pliwych mo積a wykona trichogram (badanie stanu korzenia w這s闚), w kt鏎ym stwierdza si zwi瘯szenie liczby w這s闚 軼ie鎍za造ch (dysplastycznych), oraz zwi瘯szenie liczby w這s闚 telogenowych w typowych dla 造sienia okolicach. Obserwuje si ponadto zmienn grubo嗆 w這s闚 anagenowych.

Istotnym jest tak瞠 badanie w這s闚 w kierunku zaburze pierwiastkowych /Tkankowa Analiza Pierwiastk闚/. Wyr闚nywanie na tej podstawie zaburze zdecydowanie poprawia kondycj w這s闚.

R荅NICOWANIE

Nale篡 uwzgl璠ni 造sienie telogenowe i 造sienie plackowate.

LECZENIE

Minoksidyl jest pierwszym i dotychczas najskuteczniejszym preparatem do stosowania miejscowego, kt鏎y powoduje nie tylko zahamowanie wyspadania w這s闚, lecz r闚nie ich odrost. Stosuje si 1-5% st篹enia w postaci roztworu, kt鏎y nale篡 aplikowa 2 razy dziennie przez okres co najmniej roku. Po takim okresie istotn popraw stwierdza si u 25-30% leczonych-zar闚no m篹czyzn, jak i kobiet. Korzystny rezultat terapii (odrastanie w這s闚) obserwuje si do dw鏂h lat leczenia, po czym nie stwierdza si ju dalszej poprawy. Po zaprzestaniu terapii dochodzi do ponownej utraty w這s闚 w ci庵u kilku miesi璚y.

U kobiet stasuje si ponadto miejscowo preparaty z estrogenami (np. Alpicort E), czasami obserwuje si te korzystne rezultaty po systemowej terapii octanem cyproteronu w po陰czeniu z estrogenami (Diane 35).

W pojedynczych przypadkach nasilonego 造sienia u kobiet mo積a stosowa spironolakton w dawce 100-200 mg na dob.

U m篹czyzn od kilku lat znalaz praktyczne zastosowanie inhibitor 5-alfa-reduktazy typu II . finasteryd (Propecia). Podaje si go w dawce 1mg/dob przez co najmniej rok. Po tym okresie leczenia u 48% leczonych stwierdzono zar闚no zahamowanie 造sienia, jak i odrost w這s闚. Przerwanie leczenia powoduje nawr鏒 造sienia. Lek daje minimalne dzia豉nia niepo膨dane, mo瞠 jednak u ok. 2% leczonych powodowa zaburzenia seksualne.

Coraz cz窷ciej stosuje si u m篹czyzn przeszczepy w這s闚 z okolicy potylicznej.

Wyr闚nywanie zaburze pierwiastkowych na podstawie Tkankowej Analizy Pierwiastk闚, zdecydowanie u豉twia leczenie wypadania w這s闚.



ΧSIENIE PLACOWATE

Posta 造sienia, charakteryzuj帷a si nag陰, ogniskow utrat w這s闚, wyst瘼uj帷a zar闚no u doros造ch, jak i u dzieci.

EPIDEMIOLOGIA

ㄊsienie plackowate jest do嗆 cz瘰tym schorzeniem dermatologicznym, dotykaj帷ym w r闚nym stopniu osoby obu p販i. Mo瞠 wyst瘼owa w ka盥ym wieku, z tym 瞠 najcz窷ciej u dzieci i m這dych doros造ch. Oko這 50% pacjent闚 ma objawy choroby przed 20r..

ETIOPATOGENEZA

Obecnie uwa瘸 si, 瞠 schorzenie ma t這 immunologiczne, za czym przemawia ma cz瘰tsze wyst瘼owanie w tej grupie chorych takich schorze jak AZS, bielactwo, niedokrwisto嗆 z這郵iwa, autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, SLE i innych. Cz瘰tsze jest u dzieci z zespo貫m Downa.

Czynnik genetyczny mo瞠 odgrywa rol u 10-45% chorych, charakter dziedziczenia pozostaje niejasny. Przyjmuje si, 瞠 jest ono najprawdopodobniej wielogenowe. Na podstawie bada genetycznych wyr騜nia si obecnei dwa typy 造sienia plackowatego:

- typ I, z cz瘰t obecno軼i HLA-DR11, charakteryzuj帷y si wczesnym pocz徠kiem, cz瘰tszym wyst瘼owaniem rodzinnym, znaczn rozleg這軼i i oporno軼i na leczenie;

- typ II, rozwijaj帷y si po 30 r.., cz窷ciej przybiera form pojedynczych ognisk.

Niejasna pozostaje w 造sieniu plackowatym rola stresu. Schorzenie mo瞠 przyczynia si do znacznych zaburze emocjonalnych. Niemniej cz窷 autor闚 uwa瘸, 瞠 stres mo瞠 by r闚nie czynnikiem wyzwalaj帷ym chorob u os鏏 predysponowanych genetycznie.

OBRAZ KLINICZNY

Charakterystyczne jest nag貫 (cz瘰to w ci庵u kilku godzin) wypadni璚ie w這s闚 na sk鏎ze g這wy w postaci jednego lub kilku okr庵造ch lub owalnych ognisk, w obr瑿ie kt鏎ych nie stwierdza si bliznowacenia. Na obrze簑 ognisk mo積a zaobserwowa 豉two usuwalne pojedyncze, kr鏒kie, u豉mane w這sy, w這sy tzw. w這sy wykrzyknikowe. Wypadni璚ie w這s闚 na obwodzie ow這sionej sk鏎y g這wy, zw豉szcza w okolicy potylicznej, okre郵amy 造sieniem w篹ykowatym. Zlewanie si ognisk i wypadni璚ie w這s闚 w obr瑿ie ca貫j g這wy okre郵a si jako alopecia totalis. Je郵i utrat w這s闚 stwierdza si w obr瑿ie ca貫go cia豉, m闚imy o alopecia universalis. Obserwuje si w闚czas cz瘰to r闚nie utrat brwi i rz瘰.

PRZEBIEG

Utrata w這s闚 w 造sieniu plackowatym jest odwracalna. W 60% przypadk闚 w ci庵u roku dochodzi do samoistnego odrostu w這s闚. Odrastaj帷e w這sy mog by cienkie lub przej軼iowo pozbawione barwnika. Czasami obserwuje si odrastanie w這s闚 w pojedynczych ogniskach i wypadanie w innych. Nawroty mog wyst瘼owa co kilka miesi璚y lub kilka lat. Jest to nieprzewidywalne. Niekorzystnie rokuj: wyst徙ienie 造sienia plackowatego u dzieci we wczesnym dzieci雟twie, rozleg貫 zmiany, wyst徙ienie u chorego objaw闚 atopii.

BADANIE DIAGNOSTYCZNE

Rozpoznanie 造sienie plackowatego zwykle nie wymaga r騜nicowania. Obraz kliniczny jest bardzo charakterystyczny.

LECZENIE

Ze wzgl璠u na mo磧iwo嗆 samoistnego odrostu wielu autor闚 neguje skuteczno嗆 terapii w 造sieniu plackowatym. Jednak do鈍iadczenie kliniczne wskazuje na co najmniej pomocne dzia豉nie kilku form leczenia. Podejmowanie pr鏏 leczenia przed up造wem roku wymusza r闚nie postawa przera穎nych chorob pacjent闚. Najcz窷ciej stosuje si miejscowe preparaty kortykosteroidowe lub wstrzykni璚ia doogniskowe.

Metoda fotochemioterapii (PUVA) z zastosowaniem doustnie podawanych psoralen闚 wydaje si by skuteczna w uzyskaniu 90% odrostu w這s闚 u 36-73% leczonych po 30-50 zabiegach. U 鈔ednio 50% z nich po zaprzestaniu terapii dochodzi do ponownego pojawienia si ognisk. Kolejna tura PUVA daje jednak ponowny odrost.

Kolejna miejscowa terapia, zalecana g堯wnie w przypadku nielicznych ognisk w obr瑿ie ow這sionej sk鏎y g這wy, polega na smarowaniu ich 2-5% roztworem minoksidylu.

Bardzo dobre wyniki daje leczenie suplementacyjne, zalecane na podstawie Tkankowej Analizy Pierwiastk闚. Niestety bywa d逝gotrwa貫 i wymaga sporej dyscypliny.



ΧSIENIE TELOGENOWE

Jest to, po 造sieniu typu m瘰kiego, najcz瘰tsza posta utraty w這s闚. Wyst瘼uje najcz窷ciej u kobiet p 30, 40 r., mo瞠 jednak pojawi si u ka盥ego.

Spowodowane jest zadzia豉niem r騜norodnych czynnik闚 powoduj帷ych szybsze przej軼ie w這s闚 w faz telogenu.

Czynniki:

  • ci捫a
  • choroby gor帷zkowe
  • drastyczna dieta
  • niedoczynno軼 tarczycy
  • stres
  • preparaty antykoncepcyjne
  • inhibitory konwertazy angiotensyny
  • leki przeciwkrzepliwe
  • leki psychotropowe
  • interferon
  • sulfasalazyna
  • i inne


OBRAZ KLINICZNY

Polega na r闚nomiernym przerzedzeniu w這s闚 w obr瑿ie ca貫j sk鏎y g這wy. W pojedynczych przypadkach mo瞠 by ograniczone. Obserwuje si okres utajenia pomi璠zy zadzia豉niem czynnika wyzwalaj帷ego a wypadaniem w這s闚. Wynosi ono na og馧 3-4 miesi帷e. Wypadanie w這s闚 utrzymuje si przewa積ie przez kilka miesi璚y i samoistnie ust瘼uje po zaprzestaniu dzia豉nia czynnika przyczynowego.

LECZENIE

Polega na pr鏏ie wychwycenia czynnika przyczynowego i jego usuni璚iu.



ΧSIENIE BLIZNOWACIEJ。E

Jest to odmiana 造sienia, kt鏎a prowadzi do trwa貫go zniszczenia mieszka w這sowego i bliznowacenia prowadz帷ego do trwa貫j utraty w這s闚. Najcz窷ciej jest ono ograniczone do poszczeg鏊nych ognisk, mo瞠 by jednak r闚nie drobnoogniskowe, rozsiane.

Najcz瘰tsze przyczyny 造sienia bliznowaciej帷ego:

  • liszaj p豉ski
  • DLE
  • morphea
  • infekcje grzybicze
  • infekcje bakteryjne
  • urazy
  • ki豉
LECZENIE

Polega na terapii schorzenia podstawowego. Je瞠li chodzi o odrost w這s闚, to jest to nieskuteczne. Mo積a jedynie zapobiega szerzeniu si choroby i nasilaniu lysienia.

W tym przypadku suplementacja tak瞠 daje dobre rezultaty.