Chrom (Cr)

Chrom wi±¿e siê z kwasami nukleinowymi i podlega koncentracji w komórkach w±troby. Metal ten spe³nia istotn± rolê w metabolizmie glukozy, niektórych bia³ek oraz t³uszczów. Wchodzi w sk³ad enzymów np. trypsyny oraz stymuluje aktywno¶æ innych. Szczególnie interesuj±cy a niewyja¶niony jest jego udzia³ w metabolizmie.

W³asno¶ci

Chrom jest niezbêdny dla normalnego rozwoju organizmu cz³owieka i organizmów zwierzêcych. Na ogó³ zawarto¶æ w diecie i paszach pokrywa zapotrzebowanie, które wynosi dla doros³ego cz³owieka 50-200 mg/dzieñ. Jego dzienn± dawkê w po¿ywieniu szacuje siê w Wielkiej Brytanii na 320 mg, a w Stanach Zjednoczonych na < 50 mg, która mo¿e nie pokrywaæ zapotrzebowania organizmu. Chrom stabilizuje poziom cukru we krwi. Obni¿a poziom cholesterolu i trójglicerydów w naczyniach krwiono¶nych kontroluje poczucie apetytu.,. stymuluje przemiany energetyczne i syntezê kwasów t³uszczowych, pobudza transport aminokwasów do komórek, stymuluje dzia³anie insuliny przy wykorzystaniu glukozy oraz zwiêksza tolerancjê na glukozê. Chrom jest rozpowszechniony w tkankach, chocia¿ w wyj±tkowo ma³ych ilo¶ciach. Zawarto¶æ chromu w organizmie doros³ego mê¿czyzny wynosi mniej ni¿ 6 mg. Bardzo ograniczona ilo¶æ chromu w paszy zwierz±t powoduje upo¶ledzenie wzrostu i prze¿ywalno¶ci. Skutki te ustêpuj±, je¶li dietê uzupe³ni siê 5 ppm chromu. Na podstawie obserwacji stwierdzono zmniejszenie tolerancji na cukier u zwierz±t ¿ywionych diet± ubog± w chrom oraz ustalono, ¿e objaw ten ustêpuje po podaniu chromu. Chrom wystêpuje w organizmach zwierzêcych g³ównie na dwóch stopniach utlenienia +3 i +6. Poniewa¿ zaznacza siê tendencja do redukcji chromu, kation Cr3+ przewa¿a w wiêkszo¶ci tkanek z wyj±tkiem w±troby. Chrom wi±¿e siê z kwasami nukleinowymi i podlega koncentracji w komórkach w±troby. Metal ten spe³nia istotn± role w metabolizmie glukozy, niektórych bia³ek oraz t³uszczów. Wchodzi w sk³ad enzymów np. trypsyny oraz stymuluje aktywno¶æ innych. Szczególnie interesuj±cy a niewyja¶niony jest jego udzia³ w metabolizmie cholesterolu. Przypuszcza siê, ¿e wzrost cholesterolu w surowicy u osób starszych pozostaje w zwi±zku ze spadkiem zawarto¶ci chromu w tkankach uk³adu kr±¿enia, natomiast funkcja chromu w przemianach glukozy jest ¶ci¶le zwi±zana z dzia³aniem insuliny, a nadmierne spo¿ywanie cukrów przyspiesza jego wydalanie z organizmu. Wydalanie Cr3+ jest znacznie mniejsze ni¿ Cr6+. Niektóre schorzenia, a zw³aszcza uk³adu kr±¿enia wp³ywaj± na metabolizm chromu.

Brak

Przy deficycie wystêpowaæ mog±: bóle g³owy, brak odporno¶ci nerwowej, brak wewnêtrznej energii, dra¿liwo¶æ, napady nudno¶ci, nastroje depresyjne, niepokój, sk³onno¶æ do alkoholu, sk³onno¶æ do s³odyczy, stany lêkowe, zmêczenie Objawami niedoboru: s± równie¿: nietolerancja na glukozê, zaburzenia w gospodarce bia³ek i lipidów, utrata masy cia³a.

Dawka

Zapotrzebowanie na chrom dla osób doros³ych okre¶lane jako "bezpieczne i dostateczne" wynosi 0,05 - 3,75 umol Niedobór chromu wystêpuje rzadko zarówno u ludzi, jak i zwierz±t. Pojawia siê w niektórych rejonach oraz przy diecie ubogiej w bia³ko zwierzêce.