![]() |
||||
|
Mangan (Mn)
Mangan bierze udzia³ w ró¿nych procesach fizjologicznych przede wszystkim jako aktywator enzymów reguluj±cych metabloizm glukozy i innych wêglowodanów, lipidów ³±cznie z cholesterolem oraz bia³ek. W³asno¶ciMangan bierze udzia³ w ró¿nych procesach fizjologicznych przede wszystkim jako aktywator enzymów reguluj±cych metabolizm glukozy i innych wêglowodanów, lipidów ³±cznie z cholesterolem oraz bia³ek. Mangan nie wchodzi na ogó³ w sk³ad tych enzymów, a jego funkcja nie jest specyficzna i mo¿e byæ zast±piona przez inne metale, szczególnie przez magnez. Jeden z metaloenzymów zawieraj±cych mangan karboksylaza mo¿e funkcjonowaæ tak¿e w po³±czeniu z innym metalem. Mangan jest niezbêdnym sk³adnikiem ko¶ci i bierze udzia³ w prawid³owym funkcjonowaniu o¶rodkowego uk³adu nerwowego. Ca³kowita zawarto¶æ manganu w organizmie to 12-20 mg. Nerki i w±troba to g³ówne narz±dy magazynuj±ce mangan. Mangan - nale¿y do antyutleniaczy Jego obecno¶æ konieczna jest dla metabolizmu witaminy B 1 i witaminy E. Aktywuje niektóre enzymy bior±ce udzia³ w procesie wytwarzania energii, syntezie glikogenu, syntezie mocznika oraz bia³ek uczestnicz±cych w procesie krzepniêcia krwi i regeneracji tkanki ³±cznej.. Mangan wspomaga dzia³anie magnezu w ko¶ciach Mangan wypiera magnez z po³±czeñ w uk³adach enzymatycznych, ale przeciwnie do wapnia i fosforu nie blokuje tych enzymów, ale pobudza je do jeszcze wiêkszej aktywno¶ci ni¿ jony magnezu. Mangan jako katalizator bierze udzia³ w trawieniu t³uszczów i cholesterolu Od manganu zale¿y miêdzy innym: aktywno¶æ p³ciowa, barwnik w³osów, dzia³anie wielu enzymów, dzia³anie wielu witamin, funkcjonowanie trzustki, ma wp³yw na ko¶ci i zêby, bierze udzia³ w aktywnym oddychaniu komórkowym, odgrywa rolê w utrzymaniu prawid³owego stê¿enia cukru we krwi, wp³ywa na wytwarzanie hormonów, zawarto¶æ kolagenu w tkankach. Stê¿enie manganu w tkankach cz³owieka, szczególnie w ko¶ciach, spada z wiekiem. Jego niedobór powoduje deformacje ko¶ci, zahamowanie wzrostu oraz zaburzenia w koordynacji ruchów (np. ataksja u zwierz±t). Spadek p³odno¶ci zwi±zany z brakiem manganu jest wtórnym efektem zaburzenia syntezy cholesterolu i zwi±zków pokrewnych potrzebnych do syntezy hormonów p³ciowych i innych sterydów. BrakGdy wystêpuje deficyt manganu mog± wyst±piæ : bóle w stawach, brak popêdu p³ciowego, pesymizm, pogorszenie siê s³uchu, sucha, popêkana skóra, szmery w uszach, utrata masy cia³a, zmêczenie, zniechêcenie, stany niepokoju. Objawy niedoboru: ¶lepota, utrata s³uchu, cukrzyca, zawroty g³owy. DawkaDawkowanie: Doro¶li: 2.5-5.0 mg. Dawka z po¿ywieniem 2,7 - 3,7 mg/dzieñ., zapotrzebowanie 2,5 - 6 mg/dzieñ. |
||||
|
||||