Nikiel (Ni)

Brak niklu powoduje zahamowanie wzrostu i obni¿enie poziomu hemoglobiny we krwi. Ponadto zachodz± zmiany w naskórku (np. nieprawid³owe rogowacenie, dermatozy) i zaburzenie pigmentacji. Przy niedoborze niklu mo¿e nast±piæ nagromadzenie siê t³uszczów w w±trobie i upo¶ledzenie jej funkcji.

W³asno¶ci

Stê¿enie tego pierwiastka we krwi wynosi 82 ± 22 nmol/l. W ustroju cz³owieka oko³o 18 % jego zawarto¶ci umiejscowione jest w skórze. Poza tym stosunkowo wysokie stê¿enie niklu stwierdzono w szpiku kostnym, wêz³ach ch³onnych, j±drach, a tak¿e w pocie, za po¶rednictwem którego odbywa siê wydalanie tego mikroelementu. Rola niklu w organizmie nie jest jeszcze dobrze wyja¶niona. Przypisuje mu siê udzia³ w transporcie tlenu do tkanek, w syntezie bia³ek enzymatycznych, w przemianach wêglowodanów, t³uszczy i bia³ek, tworzeniu hormonów. Bogatym ¼ród³em niklu s±:czekolada, pe³ne ziarno zbó¿, ryby nasiona ro¶lin str±czkowych. Niedobór niklu mo¿e byæ powodowany b³êdami dietetycznymi oraz stresami.

Brak

Nastêpstwem niedoboru niklu mog± byæ: nadmierna potliwo¶æ, zaburzenia procesów trawienia, niedokrwisto¶æ, st³uszczenie w±troby, zaburzenie funkcji nerek.

Nadmiar

Nadmiar niklu w organizmie mo¿e byæ spowodowany wdychaniem dymów i zanieczyszczeñ atmosferycznych. Stanowi w tej formie szczególnie zagro¿one dla zwierz±t i ludzi, poniewa¿ w tej formie metal ten ³atwo podlega bikumulacji. Nikiel w zbyt du¿ym stê¿eniu uszkadza b³ony ¶luzowe, powoduje odczyny alergiczne, zmiany w chromosomach, w szpiku kostnym, mo¿e przyczyniaæ siê do rozwoju komórek nowotworowych.

Nadmiar

Nadmiar niklu wp³ywa te¿ niekorzystnie na proporcje innych pierwiastków. Przede wszystkim obni¿a poziom magnezu oraz cynku w organach mi±¿szowych.

Dzia³anie toksyczne

Najbardziej toksyczny jest nikiel pod postaci± karbonylku niklu [ Ni (CO4)], który bardzo ³atwo siê wch³ania przez skórê, z pêcherzyków p³ucnych. Przypuszcza siê, ¿e szkodliwe dzia³anie Helikobacter pyloti na b³ony ¶luzowe ¿o³±dka polega miêdzy innymi na ³±czeniu siê wydzielanej ureazy z niklem i powstawaniu substancji o w³a¶ciwo¶ciach dra¿ni±cych.