![]() |
||||
|
O³ów (Pb)
W ko¶ciach o³ów jest akumulowany zarówno w postaci zwi±zków koloidalnych, jak i krystalicznych, ale mo¿e przechodziæ z powrotem do krwi, zw³aszcza pod wp³ywem zaburzeñ metabolicznych (np. w przypadku niektórych chorób infekcyjnych, kwasicy lub wzmo¿onych procesów ko¶ciotwórczych), a tak¿e procesów psychicznych. W³asno¶ciZatrucie o³owiem to: brak apetytu, kolki i skurcze, nadci¶nienie têtnicze krwi, nerwowo¶æ O³ów blokuje enzymy bior±ce udzia³ w syntezie hemoglobiny, przy¶piesza niszczenie erytrocytów, hamuje wbudowywanie wapnia w struktury ko¶ci, prowadz±c do ich os³abienia. Blokuje enzymy o¶rodkowego uk³adu nerwowego bior±ce udzia³ w syntezie neurotransmiterów (przeka¼ników nerwowych), utrudnia wch³anianie jodu niezbêdnego do prawid³owej czynno¶ci tarczycy. Do organizmu cz³owieka o³ów dostaje siê przez uk³ad oddechowy i przewód pokarmowy, a stopieñ jego kumulowania jest uzale¿niony od wielu czynników, w¶ród których jest sk³ad po¿ywienia oraz w³a¶ciwo¶ci osobnicze. ¦rednie pobieranie o³owiu przez doros³ego cz³owieka szacowane dla ró¿nych krajów wynosi 320-440mg/dobê. NadmiarO³ów tworzy toksyczne z³ogi w organizmie wywo³uj±c liczne dolegliwo¶ci i choroby. Uszkadza i niszczy krwinki czerwone, enzymy, w±trobê, powoduje utratê apetytu, wywo³uje kolki skurcze miê¶niowe z objawami paralitycznymi w³±cznie, uszkadza nerki, powa¿nie podnosi ci¶nienie krwi. Kumuluje siê w tkance mózgowej, co manifestuje siê nerwowo¶ci±, niewyrównanym temperamentem i zaburzonym zachowaniem. O³ów wprowadzony do organizmu przechodzi prawie w ca³o¶ci do krwi i ³±czy siê z bia³kami osocza. Czê¶æ jego podlega odk³adaniu w ko¶ciach i tkankach miêkkich, a reszta zostaje wydalana. W ko¶ciach o³ów jest akumulowany zarówno w postaci zwi±zków koloidalnych, jak i krystalicznych, ale mo¿e przechodziæ z powrotem do krwi, zw³aszcza pod wp³ywem zaburzeñ metabolicznych (np. w przypadku niektórych chorób infekcyjnych, kwasicy lub wzmo¿onych procesów ko¶ciotwórczych), a tak¿e procesów psychicznych. Uruchomienie nierozpuszczalnych zwi±zków o³owiu i wzrost zawarto¶ci we krwi mo¿e nast±piæ po wielu latach od okresu nara¿enia na ten metal. O³ów nagromadzony w tkankach nie powoduje pocz±tkowo zatrucia; do 90 % pobieranego metalu jest odk³adane w ko¶ciach. Do narz±dów najbardziej nara¿onych na toksyczne dzia³anie o³owiu nale¿±: w±troba, nerki, szpik kostny i mózg. Interakcje zachodz±ce miêdzy o³owiem a innymi pierwiastkami mog± mieæ istotny wp³yw na zaburzenia metabolizmu pierwiastków niezbêdnych dla zdrowia cz³owieka. Ogólne antagonistyczne dzia³anie o³owiu na inne metale wi±¿e siê z ich powinowactwem do tworzenia po³±czeñ z bia³kami, a szczególnie z metionin±. Wzrost zawarto¶ci o³owiu przyspiesza wydalanie ¿elaza i miedzi. O³ów hamuje powstawanie ceruloplazminy, która bierze udzia³ w metabolizmie ¿elaza i miedzi. Podniesienie poziomu miedzi w diecie obni¿a sorpcjê o³owiu. Antagonizm w uk³adzie Pb-Zn sprzê¿ony jest dodatkowo z metabolizmem miedzi i dzia³a na zasadzie podobnego mechanizmu. Zwi±zek zachodz±cy pomiêdzy o³owiem i selenem polega na wtórnym efekcie powstawania s³abo rozpuszczalnych selenków Pb, które podlegaj± akumulacji w w±trobie i nerkach. Antagonistyczny wp³yw wapnia i fosforu na pobieranie o³owiu przez organizmy zwierzêce i cz³owieka ma du¿e znaczenia praktyczne. Obni¿enie poziomu obu pierwiastków w diecie powoduje wiêksz± akumulacjê tego metalu, zw³aszcza w ko¶ciach. |
||||
|
||||